Utrata warunków przyłączenia dotknęła 31 października 2026 r. wielu inwestorów, którzy nie zdążyli spełnić nowych wymogów finansowych. Nowelizacja Prawa energetycznego, nazywana ustawą sieciową, dała posiadaczom starych warunków i umów czas do 30 października na dopłatę zaliczki albo wniesienie zabezpieczenia. Kto tego nie zrobił, stracił warunki lub umowę z mocy prawa, bez osobnej decyzji operatora. Część mocy zarezerwowanej dla tych projektów może teraz trafić do inwestycji, które dotąd dostawały odmowy.

Stan prawny na 7 listopada 2026 r.

Czym jest ustawa sieciowa?

To potoczna nazwa ustawy z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 516). Najważniejsze przepisy weszły w życie 30 kwietnia 2026 r. Ustawa ma oczyścić kolejkę przyłączeniową z projektów, które blokowały moc w sieci, a nie miały szans na realizację.

Dla nowych wniosków o przyłączenie do sieci powyżej 1 kV ustawa wprowadziła:

  • bezzwrotną opłatę za wniosek: 1 zł za kW mocy, maksymalnie 100 000 zł,
  • wyższą zaliczkę na poczet opłaty przyłączeniowej: 60 zł zamiast 30 zł za kW, maksymalnie 6 mln zł na przyłącze,
  • zabezpieczenie po podpisaniu umowy: 30 zł za kW do 100 MW i 60 zł za kW powyżej, maksymalnie 12 mln zł,
  • krótszą ważność warunków: rok zamiast dwóch lat.

Cały proces po zmianach opisujemy w poradniku Warunki przyłączenia do sieci. Ten tekst dotyczy przepisów przejściowych, czyli tego, co ustawa zrobiła z warunkami i umowami wydanymi wcześniej.

Kto stracił warunki przyłączenia 31 października 2026 r.?

Według art. 9 ust. 1 ustawy, jak opisuje go komunikat PSE, obowiązek dopłaty dotyczył inwestora, który spełniał jednocześnie trzy warunki:

  1. dostał warunki przyłączenia przed 30 kwietnia 2026 r.,
  2. jego warunki były ważne co najmniej do 30 października 2026 r.,
  3. do 30 kwietnia 2026 r. nie podpisał umowy o przyłączenie.

Taki inwestor musiał do 30 października wnieść albo uzupełnić zaliczkę do 60 zł za kW mocy przyłączeniowej, maksymalnie 6 mln zł na każde przyłącze. Jeśli inwestor wpłacił wcześniej zaliczkę 30 zł za kW, zaliczała się ona na poczet nowej kwoty i wystarczyło dopłacić różnicę. Dla farmy PV o mocy 10 MW to 300 000 zł dopłaty.

Brak wpłaty albo wpłata w złej wysokości oznacza, że warunki straciły ważność z mocy prawa. PSE podkreślało, że liczy się dzień zaksięgowania pieniędzy na rachunku operatora. Przelew zlecony 30 października i zaksięgowany dzień później nie spełniał wymogu.

Osobny, dłuższy termin (30 kwietnia 2031 r.) dostały obiekty zasilające kolejową sieć trakcyjną i służące do sterowania ruchem kolejowym.

Które umowy o przyłączenie wygasły?

Drugą grupę objął art. 11 ust. 3. Chodzi o umowy o przyłączenie zawarte przed 30 kwietnia 2026 r., w których termin przyłączenia wypada po 30 kwietnia 2029 r. Ich strony musiały do 30 października wnieść zabezpieczenie w wysokości 25% kwoty ustawowej:

Moc przyłączeniowa Zabezpieczenie (25% kwoty ustawowej)
do 100 MW włącznie 7,5 zł za kW
powyżej 100 MW 15 zł za kW
limit 12 mln zł na umowę

Zabezpieczeniem mogła być kaucja, gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa albo poręczenie spółki z grupy kapitałowej. Wcześniejsze przedpłaty na poczet opłaty przyłączeniowej zaliczano na poczet kaucji, a brakującą różnicę trzeba było uzupełnić. Jeśli zabezpieczenie nie wpłynęło w terminie, umowa wygasła z mocy prawa.

Operatorzy nie we wszystkim czytali przepisy przejściowe tak samo. Tauron Dystrybucja i Energa-Operator opisywały szczegóły we własnych komunikatach. Jeśli nie wiesz, czy twój projekt był objęty obowiązkiem, zapytaj operatora, który wydał warunki.

Najważniejsze terminy przejściowe

Data Co się stało
30 kwietnia 2026 r. weszła w życie ustawa sieciowa
29 czerwca 2026 r. koniec 60 dni na opłatę za wniosek przy wnioskach złożonych przed 30 kwietnia i jeszcze nierozpatrzonych
30 października 2026 r. ostatni dzień na dopłatę zaliczki (warunki bez umowy) i na zabezpieczenie (umowy z przyłączeniem po 30 kwietnia 2029 r.)
31 października 2026 r. warunki bez dopłaty straciły ważność, a umowy bez zabezpieczenia wygasły z mocy prawa

Czy zwolniły się moce przyłączeniowe?

Każde wygasłe warunki to moc, która przestała być zarezerwowana dla konkretnego projektu. Część tej mocy może teraz trafić do inwestycji, które czekały w kolejce albo dostawały odmowy z braku mocy w GPZ.

Nie dzieje się to jednak automatycznie. Operator musi najpierw ustalić, kto spełnił wymogi, a kto stracił warunki, i dopiero potem uwzględnić zmiany w analizach i w publikacji wolnych mocy. Moc zwolniona w jednym GPZ nie zawsze wystarczy też dla nowego projektu, bo operator za każdym razem sprawdza całą sieć, łącznie z liniami.

O skali zmian mówili już przedstawiciele operatorów. Według e-magazyny.pl prezes Energi-Operatora Robert Świerzyński mówił na kongresie Energy Days o około 9 GW mocy uwolnionej w sieciach dystrybucyjnych i około 1200 wycofanych wnioskach. Wiceprezes PSE Konrad Purchała mówił o spadku liczby wniosków o warunki przyłączenia o około 80%. Pełny obraz po 31 października pokażą dopiero kolejne publikacje operatorów.

Jak sprawdzić, czy przy twojej działce są wolne moce?

Najpierw sprawdź, co pokazują publikacje OSD dla najbliższych stacji, a potem zdecyduj o wniosku. Od 30 kwietnia 2026 r. opłata za wniosek jest bezzwrotna, więc wniosek złożony w ciemno do GPZ bez mocy to strata pieniędzy i czasu.

Na WarunkiPrzyłączenia.pl za darmo sprawdzisz trzy najbliższe GPZ: odległość od działki, wolną moc i prognozę mocy na lata 2026–2031. Prognoza pokazuje, kiedy moc w danej stacji ma się pojawić, i to warto wykorzystać we wniosku. Zdarzyło mi się zamienić odmowę w wydane warunki przyłączenia tylko dlatego, że inwestor wpisał we wniosku datę wprowadzenia energii do sieci o kilka miesięcy późniejszą.

Wolne moce sprawdzisz w wyszukiwarce po założeniu darmowego konta. Możesz też zlecić sprawdzenie nam: podaj lokalizacje, a w ciągu 24 godzin odpiszemy z wynikami. Jeśli chcesz omówić konkretny projekt albo przygotować wniosek, umów rozmowę.

Źródła