Prognoza wolnych mocy pokazuje, ile mocy przyłączeniowej operator planuje mieć w danej stacji w kolejnych latach. Dla inwestora to często ważniejsza informacja niż bieżąca wolna moc, bo między wnioskiem a wprowadzeniem energii do sieci są jeszcze warunki, umowa, pozwolenie na budowę i sama budowa. Jeśli w GPZ dziś nie ma mocy, a prognoza pokazuje ją od 2029 r., projekt z terminem dopasowanym do prognozy ma szansę, której nie miałby wniosek z terminem na 2027 r.

Stan prawny na 9 listopada 2026 r.

Skąd operator bierze prognozę?

Art. 7 ust. 8l pkt 2 Prawa energetycznego, w brzmieniu nadanym ustawą z 13 marca 2026 r., każe operatorom publikować łączną dostępną moc przyłączeniową oraz jej planowane zmiany w okresie kolejnych pięciu lat od dnia publikacji. Wartości podaje się dla stacji 110 kV i wyższych albo dla ich grup, po odjęciu mocy z ważnych warunków przyłączenia.

Zmiany w prognozie wynikają z inwestycji, które operator ma w planie rozwoju sieci. Taki plan każdy operator sporządza na co najmniej trzy lata i uzgadnia z Prezesem URE (art. 16 Prawa energetycznego). Nowy transformator 110/SN, rozbudowa rozdzielni albo nowa linia w planie rozwoju zwykle oznaczają dodatkową moc w prognozie od roku zakończenia inwestycji.

Co pokazują prognozy dla 1729 GPZ?

W danych serwisu jest 1729 stacji czterech operatorów: Tauronu, Enei, Energi i PGE. W 2026 r. 582 z nich nie wykazuje wolnej mocy dla wytwórców. Prognoza zmienia ten obraz w 180 stacjach.

Pierwszy rok z wolną mocą Liczba GPZ
2027 65
2028 53
2029 46
2030 15
2031 1
brak wolnej mocy do 2031 r. 402

Operatorzy bardzo się tu różnią. U Energi stacje bez mocy w 2026 r. najczęściej dostają ją w 2028 i 2029 r. (27 i 28 stacji), a tylko 10 nie ma jej w żadnym roku. U Tauronu 178 z 205 takich stacji nie ma wolnej mocy przez cały okres prognozy. W PGE moc pojawia się najczęściej już w 2027 r. (47 stacji).

W całych danych prognozowana wolna moc w 2031 r. jest wyższa niż w 2026 r. w 886 stacjach. Prognoza może też spadać: niższą wartość w 2031 r. niż w 2026 r. wykazują 24 stacje Tauronu. U pozostałych operatorów żadna stacja nie ma w 2031 r. mniej mocy niż w 2026 r.

Trzy typowe przebiegi prognozy

Trzy stacje Enei z danych serwisu dobrze pokazują, jakie przebiegi spotyka się w praktyce.

Wykres prognozy wolnej mocy na lata 2026–2031 dla trzech GPZ Enei: Antoninek, Wągrowiec i Babimost

GPZ 2026 2027 2028 2029 2030 2031
Antoninek 21,24 MW 21,44 MW 21,65 MW 21,86 MW 22,08 MW 43,23 MW
Wągrowiec 0 MW 0 MW 0 MW 0,2 MW 0,4 MW 0,6 MW
Babimost 0 MW 0 MW 0 MW 0 MW 0 MW 0 MW

Antoninek ma wolną moc od razu, a w 2031 r. prawie dwukrotnie więcej, co wskazuje na planowaną rozbudowę stacji. Wągrowiec dostaje moc dopiero od 2029 r., i to w małych krokach. Przy Babimoście prognoza nie daje podstaw do wniosku w żadnym roku, więc szukać trzeba w innej stacji.

Jak wykorzystać prognozę we wniosku o warunki przyłączenia?

We wniosku podajesz planowany termin rozpoczęcia wprowadzania energii do sieci. Operator ocenia możliwość przyłączenia dla tego terminu, z uwzględnieniem planowanej rozbudowy sieci. Prognoza pozwala dobrać termin tak, żeby trafił w rok, w którym moc w stacji ma być dostępna.

Przy doborze terminu sprawdź trzy rzeczy:

  1. Prognozowana moc w wybranym roku musi pokryć wnioskowaną moc przyłączeniową. Dla Wągrowca termin na 2029 r. ma sens tylko przy projekcie do 0,2 MW.
  2. Przed tobą mogą czekać inne wnioski na tę samą moc. Ich liczbę i moc pokazuje rejestr operatora, o którym piszemy w artykule Wnioski o przyłączenie.
  3. Termin musi pasować do harmonogramu projektu. Po zawarciu umowy obowiązują ustawowe terminy na pozwolenie na budowę, np. 24 miesiące dla farmy PV i magazynu bateryjnego i 36 miesięcy dla biogazowni i farmy wiatrowej (art. 7 ust. 2a).

Wyszukiwarka serwisu pomaga w pierwszym kroku. Jeśli najbliższy GPZ nie ma dziś mocy, a operator prognozuje ją na kolejne lata, wynik wskazuje pierwszy rok z wolną mocą i podpowiada, żeby wpisać go we wniosku jako termin wprowadzania energii. Takie przesunięcie terminu potrafi zamienić odmowę w wydane warunki, co opisujemy w artykule Odmowa warunków przyłączenia.

Ograniczenia prognozy

Prognoza opiera się na planach inwestycyjnych operatora, a te się zmieniają. Inwestycja w GPZ może się opóźnić, a moc z prognozy może zająć ktoś, kto złożył wniosek wcześniej. Operator dystrybucyjny aktualizuje publikację co najmniej raz na trzy miesiące (art. 7 ust. 8m), więc wartości dla tej samej stacji potrafią się zmienić między kwartałami.

Operatorzy publikują prognozy w różnej formie. Enea podaje osobną wartość dla każdego roku w tabeli dla sieci SN, Tauron w danych mapy, a Energa i PGE w dokumentach PDF dla grup stacji. W tym ostatnim przypadku prognoza dotyczy całej grupy, a nie pojedynczej stacji. Jak czytać te różnice, wyjaśniamy w artykule Wolne moce przyłączeniowe.

Prognozę dla trzech najbliższych GPZ swojej działki sprawdzisz w wyszukiwarce. Przy kilku lokalizacjach możesz zlecić sprawdzenie nam, a jeśli chcesz omówić wybór terminu we wniosku, umów rozmowę.

Źródła